سلام! من امروز میخواهم در مورد یکی از مفاهیم کلیدی در دنیای مالی و حسابداری صحبت کنم که احتمالاً بارها اسمش را شنیدهاید: سیستم اطلاعات حسابداری یا همان AIS. اگر شما یک مدیر هستید که میخواهید سازمانتان تصمیمات بهتری بگیرد، یک حسابدار که به دنبال ابزارهای قدرتمندتر است، یا حتی دانشجویی که در این حوزه تحصیل میکند، این مقاله برای شماست. در ادامه با هم بررسی میکنیم که سیستم اطلاعات حسابداری (AIS) دقیقاً چیست، چه کاربردهایی دارد و چطور میتواند به بهبود عملکرد مالی یک کسبوکار کمک کند.
اگر به دنبال تسلط بر مهارتهای کاربردی حسابداری برای ورود به بازار کار هستید، دوره حسابداری ویژه بازار کار میتواند شروعی عالی برای شما باشد.
درک اساس سیستم اطلاعات حسابداری (AIS)
سیستم اطلاعات حسابداری یا AIS (Accounting Information System) در واقع سیستمی است که دادههای مالی و حسابداری را جمعآوری، ذخیره، مدیریت، پردازش، بازیابی و گزارش میکند. هدف اصلی AIS این است که اطلاعات مالی دقیق و به موقع را برای تصمیمگیرندگان داخلی و خارجی فراهم کند. به زبان ساده، AIS ستون فقرات مالی هر سازمانی است و کمک میکند تا شرکتها بتوانند فعالیتهای مالی خود را ردیابی و تجزیه و تحلیل کنند.
این سیستم فقط یک نرمافزار حسابداری ساده نیست، بلکه شامل مجموعهای از فرآیندها، افراد، سختافزارها، نرمافزارها و دادههایی است که همگی با هم کار میکنند تا اطلاعات مالی را از ابتدا تا انتها مدیریت کنند. به عنوان یک مدیر یا حسابدار، درک چگونگی عملکرد AIS میتواند به شما کمک کند تا دید بهتری نسبت به وضعیت مالی سازمان خود پیدا کنید و تصمیمات آگاهانهتری بگیرید.
اجزای کلیدی سیستم اطلاعات حسابداری (AIS)
برای اینکه یک سیستم اطلاعات حسابداری به درستی کار کند، باید به چند جزء اصلی توجه کنیم که هر کدام نقش حیاتی در عملکرد کلی سیستم دارند. این اجزا با هم ترکیب میشوند تا دادههای خام را به اطلاعات مفید و قابل استفاده تبدیل کنند.
| جزء | توضیحات |
| افراد | کاربران سیستم شامل حسابداران، مدیران، کارمندان و متخصصان IT |
| رویهها و دستورالعملها | قوانین و فرآیندهای استاندارد برای ورود، پردازش و گزارشگیری دادهها |
| دادهها | اطلاعات مالی شامل تراکنشها، حقوق و دستمزد، داراییها و بدهیها |
| نرمافزار | ابزارهای نرمافزاری برای مدیریت، پردازش و گزارشگیری اطلاعات مالی |
| زیرساخت فناوری اطلاعات | سختافزارها و شبکههایی که اجرای سیستم را پشتیبانی میکنند |
الف. افراد
هیچ سیستمی بدون دخالت انسان کار نمیکند. در AIS، افراد شامل تمام کاربران سیستم میشوند؛ از حسابداران و مدیران مالی گرفته تا مدیران ارشد و حتی کارمندانی که دادهها را وارد میکنند. نقش این افراد در سیستم اطلاعات حسابداری به شرح زیر است:
- ورود دادهها: برخی از افراد مسئول ورود دقیق و صحیح دادههای اولیه به سیستم هستند.
- پردازش و تحلیل دادهها: حسابداران و تحلیلگران مالی از سیستم برای پردازش تراکنشها، تهیه گزارشات و تجزیه و تحلیل دادهها استفاده میکنند.
- تصمیمگیری: مدیران و ذینفعان از گزارشات تولید شده توسط AIS برای اتخاذ تصمیمات استراتژیک و عملیاتی استفاده میکنند.
- حفظ امنیت و کنترل: متخصصان IT و حسابرسان داخلی مسئول اطمینان از امنیت سیستم و صحت دادهها هستند.
آموزش و آگاهی کاربران در استفاده صحیح از سیستم و رعایت کنترلهای داخلی برای حفظ یکپارچگی دادهها بسیار حیاتی است.
ب. رویهها و دستورالعملها
رویهها و دستورالعملها مجموعهای از قوانینی هستند که نحوه جمعآوری، پردازش و ذخیرهسازی دادههای حسابداری را مشخص میکنند. این رویهها تضمین میکنند که دادهها به صورت یکپارچه و استاندارد در سراسر سازمان مدیریت میشوند. برخی از این رویهها عبارتند از:
- رویههای ورود داده: چگونگی ثبت فاکتورها، رسیدها و سایر اسناد مربوط به تراکنشها.
- رویههای پردازش داده: نحوه طبقه بندی، جمعبندی و تجزیه و تحلیل اطلاعات مالی.
- رویههای کنترل داخلی: مکانیزمهایی برای جلوگیری از خطا و تقلب، مانند تفکیک وظایف و کنترل دسترسی.
- رویههای تهیه گزارش: استانداردها و فرمتهایی برای گزارشات مالی داخلی و خارجی.
این دستورالعملها به ثبات و قابلیت اطمینان سیستم اطلاعات حسابداری کمک میکنند و جلوی خطاهای انسانی را میگیرند.
ج. دادهها
دادهها قلب هر AIS هستند. اینها شامل تمام اطلاعات مالی مربوط به تراکنشهای یک سازمان هستند. انواع دادهها در AIS میتواند شامل موارد زیر باشد:
- تراکنشهای خرید و فروش: جزئیات مربوط به فروش کالاها و خدمات، و خریدهای انجام شده.
- تراکنشهای حقوق و دستمزد: اطلاعات مربوط به پرداخت حقوق، مزایا، کسورات و بیمه کارکنان.
- تراکنشهای بانکی: واریزها، برداشتها، انتقال وجه و صورتحسابهای بانکی.
- داراییها و بدهیها: اطلاعات مربوط به داراییهای ثابت، موجودی کالا، حسابهای دریافتنی و پرداختنی.
- اطلاعات مشتریان و تامینکنندگان: جزئیات تماس، تاریخچه تراکنشها و شرایط اعتباری.
کیفیت و صحت این دادهها برای تولید اطلاعات مالی معتبر و قابل اعتماد بسیار مهم است.
د. نرمافزار
نرمافزار جزء اصلی برای مدیریت و پردازش دادهها در سیستم اطلاعات حسابداری است. این نرمافزار میتواند شامل طیف وسیعی از برنامهها باشد، از نرمافزارهای حسابداری عمومی گرفته تا سیستمهای پیچیدهتر برنامهریزی منابع سازمانی (ERP). ویژگیهای مهم نرمافزار AIS عبارتند از:
- ماژولهای حسابداری: شامل دفتر کل، حسابهای دریافتنی، حسابهای پرداختنی، موجودی کالا و حقوق و دستمزد.
- قابلیتهای گزارشگیری: تولید گزارشات مالی استاندارد مانند ترازنامه، صورت سود و زیان و گزارشات سفارشی.
- کنترلهای داخلی: ویژگیهایی که به حفظ امنیت و صحت دادهها کمک میکنند، مانند مدیریت دسترسی و ردیابی تراکنشها.
- ادغام با سایر سیستمها: قابلیت ارتباط با سیستمهای دیگر مانند CRM یا سیستمهای مدیریت زنجیره تامین.
یک نرمافزار کارآمد میتواند فرآیندهای مالی را خودکار کرده و کارایی سازمان را بالا ببرد.
ه. زیرساخت فناوری اطلاعات
زیرساخت فناوری اطلاعات شامل تمام سختافزارهایی است که برای اجرای AIS لازم است. این میتواند شامل سرورها، کامپیوترها، دستگاههای ذخیرهسازی، تجهیزات شبکه و سایر ابزارهای ارتباطی باشد.
- سرورها: محل ذخیرهسازی مرکزی پایگاه داده و اجرای نرمافزار AIS.
- کامپیوترها و دستگاههای ورودی/خروجی: برای دسترسی کاربران به سیستم و ورود دادهها.
- شبکهها: برای برقراری ارتباط بین اجزای مختلف سیستم و کاربران.
- پشتیبانگیری و بازیابی دادهها: سیستمهایی برای حفاظت از دادهها در برابر از دست رفتن.
یک زیرساخت قوی و مطمئن، پایداری و عملکرد بهینه سیستم اطلاعات حسابداری را تضمین میکند و امنیت دادهها را بالا میبرد. این اجزا با همکاری یکدیگر یک سیستم اطلاعات حسابداری جامع و کارآمد را تشکیل میدهند که میتواند نیازهای اطلاعاتی مالی یک سازمان را برآورده کند.
اگر به دنبال کسب مهارتهای تخصصی در زمینه حقوق و دستمزد هستید، پیشنهاد میکنم به مقاله حسابداری حقوق و دستمزد مراجعه کنید.
کاربردهای سیستم اطلاعات حسابداری (AIS) در سازمانها
سیستم اطلاعات حسابداری (AIS) فقط ابزاری برای ثبت تراکنشها نیست، بلکه یک عنصر حیاتی است که در بخشهای مختلف یک سازمان کاربردهای گستردهای دارد. این سیستم به مدیران کمک میکند تا تصمیمات بهتری بگیرند و عملیات را بهبود بخشند. بیایید با هم به برخی از مهمترین کاربردهای آن نگاه کنیم:
الف. پشتیبانی از تصمیمگیری مدیریتی
یکی از اصلیترین کاربردهای AIS، ارائه اطلاعات دقیق و به موقع برای کمک به مدیران در فرآیند تصمیمگیری است. مدیران برای اتخاذ تصمیمات استراتژیک، عملیاتی و مالی نیاز به اطلاعات قابل اعتماد دارند. AIS این اطلاعات را به اشکال مختلفی فراهم میکند:
- تحلیل سودآوری: با تجزیه و تحلیل دادههای مالی، AIS میتواند سودآوری محصولات، خدمات، بخشها یا حتی مشتریان خاص را ارزیابی کند. این تحلیل به مدیران کمک میکند تا منابع را به بخشهای سودآورتر اختصاص دهند.
- بودجهبندی و پیشبینی: AIS با ارائه دادههای تاریخی، به سازمان در تهیه بودجههای واقعبینانه و پیشبینی روندهای آینده کمک میکند. این پیش بینیها برای برنامهریزی استراتژیک ضروری هستند.
- تحلیل انحرافات: با مقایسه نتایج واقعی با بودجه یا استانداردهای از پیش تعیین شده، AIS میتواند انحرافات را شناسایی کند و به مدیران اجازه دهد تا دلایل این انحرافات را بررسی و اقدامات اصلاحی انجام دهند.
به طور کلی، کاربرد AIS در اینجا بیشتر به سمت ارائه گزارشهای مدیریتی سفارشی و تحلیلی است که فراتر از گزارشهای مالی سنتی هستند.
ب. ثبت و پردازش تراکنشهای مالی
این کاربرد اصلی و پایه هر سیستم اطلاعات حسابداری است. AIS تمام تراکنشهای مالی یک سازمان را ثبت، ذخیره و پردازش میکند. این فرآیند شامل :
- جمعآوری دادهها: ثبت دقیق و بهموقع هرگونه تراکنش مالی، از فاکتور خرید و فروش گرفته تا تراکنشهای بانکی.
- ورود دادهها: انتقال این اطلاعات به سیستم، که میتواند به صورت دستی یا خودکار (مانند اسکن بارکد) انجام شود.
- طبقهبندی و کدگذاری: مرتبسازی تراکنشها به حسابهای مناسب در حسابداری (مثلاً حسابهای دریافتنی، پرداختنی، موجودی کالا).
- پردازش و ذخیره سازی: انجام محاسبات لازم، بهروزرسانی دفاتر حسابداری و ذخیره ایمن دادهها.
هدف این بخش، اطمینان از صحت و کامل بودن دادههای مالی است که برای تهیه گزارشات بعدی ضروری هستند.
ج. کنترلهای داخلی و امنیت دادهها
یکی از مزایای AIS، تقویت کنترلهای داخلی در سازمان است. این کنترلها برای محافظت از دادهها، جلوگیری از تقلب و اطمینان از صحت اطلاعات طراحی شدهاند. AIS با ویژگیهای زیر به این هدف کمک میکند:
- تفکیک وظایف: سیستم میتواند محدودیتهایی را اعمال کند که یک نفر مسئول انجام تمام مراحل یک تراکنش نباشد، مثلاً فردی که فاکتور صادر میکند، نتواند پرداخت را تأیید کند.
- کنترل دسترسی: کاربران فقط میتوانند به دادهها و عملکردهایی دسترسی داشته باشند که برای انجام وظایفشان ضروری است.
- ردیابی تراکنشها: AIS میتواند تمام تغییرات ایجاد شده در دادهها، توسط چه کسی و در چه زمانی را ثبت کند، که به عنوان یک مسیر ممیزی عمل میکند.
- پشتیبانگیری و بازیابی دادهها: سیستمهای AIS قابلیت پشتیبانگیری منظم از دادهها را دارند تا در صورت بروز مشکل، اطلاعات قابل بازیابی باشند.
- رمزنگاری دادهها: برای حفاظت از اطلاعات حساس از دسترسیهای غیرمجاز.
این کنترلها به سازمان کمک میکنند تا از دسترسیهای غیرمجاز، خطاهای انسانی و فعالیتهای متقلبانه جلوگیری کند و مطابقت با مقررات را تضمین کند.
د. گزارشدهی مالی و قانونی
AIS ابزاری حیاتی برای تهیه گزارشهای مالی مورد نیاز برای ذینفعان داخلی و خارجی است. این گزارشها شامل:
- گزارشات مالی استاندارد: مانند ترازنامه، صورت سود و زیان، صورت جریان وجوه نقد که برای سهامداران، بستانکاران و نهادهای نظارتی تهیه میشوند.
- گزارشات مالیاتی: تولید اطلاعات مورد نیاز برای تسلیم اظهارنامههای مالیاتی و اطمینان از رعایت قوانین مالیاتی.
- گزارشات مدیریتی: گزارشهای داخلی سفارشی برای تحلیل عملکرد، مانند گزارش هزینهها، گزارش فروش بر اساس محصول یا منطقه.
با استفاده از نرمافزارهای حسابداری قوی در بستر AIS، تهیه این گزارشات سریعتر، دقیقتر و کارآمدتر انجام میشود. این فرآیند موجب صرفهجویی در زمان و کاهش خطاهای انسانی میشود.
اگر به دنبال یادگیری اصول حسابداری هستید، لیست بهترین موزشگاه حسابداری در تهران را بررسی کنید.
مزایای استفاده از سیستم اطلاعات حسابداری (AIS)
پیادهسازی و استفاده صحیح از سیستم اطلاعات حسابداری (AIS) میتواند تحولات بزرگی در عملکرد مالی و عملیاتی یک سازمان ایجاد کند. این مزایا نه تنها بر بخش حسابداری، بلکه بر کل کسبوکار تأثیر میگذارند. بیایید با هم برخی از مهمترین مزایای AIS را بررسی کنیم:
الف. افزایش کارایی و بهرهوری
یکی از بارزترین مزایای AIS، خودکارسازی فرآیندهای دستی و تکراری است. این خودکارسازی به چندین روش منجر به افزایش کارایی میشود:
- کاهش خطاهای انسانی: با خودکارسازی ورود دادهها و محاسبات، احتمال خطاهای ناشی از دخالت دستی کاهش مییابد.
- سرعت بخشیدن به فرآیندها: تراکنشها میتوانند با سرعت بیشتری پردازش شوند، که منجر به بستن سریعتر دورههای مالی و تهیه بهموقع گزارشات میشود.
- کاهش کارهای تکراری: AIS میتواند بسیاری از وظایف روتین مانند ثبت تراکنشها، تهیه صورتحسابها و تطبیق حسابها را به صورت خودکار انجام دهد، که باعث آزاد شدن زمان کارکنان برای کارهای مهمتر و تحلیلی میشود.
- افزایش سرعت دسترسی به اطلاعات: با دسترسی لحظهای به دادههای مالی، تصمیمگیریها با سرعت بیشتری انجام میشوند.
با افزایش کارایی، سازمان میتواند با منابع موجود به نتایج بیشتری دست یابد.
ب. بهبود کیفیت اطلاعات مالی
کیفیت اطلاعات مالی برای تصمیمگیریهای هوشمندانه حیاتی است. سیستم اطلاعات حسابداری به طرق مختلفی کیفیت این اطلاعات را ارتقا میبخشد:
- دقت بالا: به دلیل خودکارسازی و کاهش خطای انسانی، دادههای ورودی و خروجی سیستم دقیقتر هستند.
- یکپارچگی دادهها: AIS اطمینان حاصل میکند که تمام دادههای مالی به صورت یکپارچه و سازگار در سیستم حضور دارند.
- به موقع بودن اطلاعات: دادهها به صورت لحظهای یا تقریباً لحظهای بهروز میشوند و گزارشها میتوانند در هر زمان مورد نیاز تولید شوند.
- قابلیت اطمینان: با وجود کنترلهای داخلی قوی، اطلاعات تولید شده توسط AIS قابل اعتمادتر هستند و میتوانند برای حسابرسیهای داخلی و خارجی مورد استفاده قرار گیرند.
این ویژگیها به ویژه برای مدیران و سرمایهگذارانی که به دنبال تصمیمات مبتنی بر داده هستند، بسیار ارزشمند است.
ج. ارتقاء امنیت و کنترل داخلی
همانطور که قبلاً اشاره شد، سیستم اطلاعات حسابداری در تقویت امنیت و کنترلهای داخلی نقش بسیار مهمی دارد:
- حفظ محرمانگی دادهها: با استفاده از رمزنگاری و کنترل دسترسی، اطلاعات حساس مالی محافظت میشوند.
- جلوگیری و کشف تقلب: کنترلهای داخلی مانند تفکیک وظایف، ردیابی فعالیتها و ثبت لاگها (log) میتوانند به جلوگیری از تقلب و شناسایی زودهنگام آن کمک کنند.
- مسیر ممیزی: هر تراکنش و تغییر در سیستم قابل ردیابی است، که در صورت نیاز به حسابرسی، شفافیت کامل را فراهم میکند.
- پشتیبانگیری قوی: قابلیتهای پشتیبانگیری منظم و بازیابی سریع دادهها، از از دست رفتن اطلاعات حیاتی جلوگیری میکند.
این بهبود در امنیت و کنترل، اطمینان خاطر بیشتری برای مدیران و ذینفعان ایجاد میکند.
د. تسهیل در رعایت قوانین و مقررات
پیچیدگی قوانین مالیاتی و مقررات حسابرسی، رعایت آنها را برای سازمانها دشوار کرده است. سیستم اطلاعات حسابداری میتواند این فرآیند را تسهیل کند:
- مدیریت مالیات: AIS میتواند اطلاعات مورد نیاز برای محاسبه و پرداخت مالیاتها را جمعآوری و سازماندهی کند.
- گزارشدهی استاندارد: تهیه گزارشات مالی مطابق با استانداردهای GAAP یا IFRS (استانداردهای بینالمللی گزارشگری مالی) و سایر الزامات قانونی.
- آمادگی برای حسابرسی: با ثبت دقیق تراکنشها و حفظ اسناد، فرآیند حسابرسی داخلی و خارجی به مراتب سادهتر و سریعتر میشود.
- انطباق با مقررات صنعتی: برخی صنایع دارای مقررات خاصی هستند که AIS میتواند به سازمانها در رعایت آنها یاری رساند.
با کمک AIS، سازمانها میتوانند ریسک عدم انطباق را کاهش داده و از جریمههای احتمالی جلوگیری کنند.
ه. افزایش رضایت مشتری و سودآوری
هرچند این مزیت به صورت مستقیم به مسائل مالی مربوط نمیشود، اما به طور غیرمستقیم بر آن تاثیرگذار است:
- مدیریت بهتر موجودی: با داشتن اطلاعات دقیق از موجودی کالا و فرآیندهای خرید، میتوان از کمبود یا مازاد موجودی جلوگیری کرد، که هزینه نگهداری را کاهش و رضایت مشتریان را افزایش میدهد.
- خدمات بهتر به مشتریان: دسترسی به تاریخچه تراکنشها و اطلاعات مالی مشتریان به تیم فروش و خدمات مشتری کمک میکند تا خدمات شخصیسازی شده و بهتری ارائه دهند.
- تصمیمات استراتژیک: با تجزیه و تحلیل دادههای مالی، مدیران میتوانند استراتژیهای قیمتگذاری بهتری اتخاذ کرده، بازارهای جدید را شناسایی کرده و در نهایت سودآوری سازمان را افزایش دهند.
به طور خلاصه، AIS نه تنها یک ابزار حسابداری است، بلکه یک سیستم استراتژیک است که میتواند به طور چشمگیری بر تمام جنبههای یک کسبوکار تأثیر مثبت بگذارد.
جدول مزایای سیستم اطلاعات حسابداری (AIS)
| دستهبندی مزیت | شرح مزیتها |
| افزایش کارایی و بهرهوری | – کاهش خطاهای انسانی – سرعت بیشتر در پردازش تراکنشها – حذف کارهای تکراری و آزادسازی زمان کارکنان – دسترسی لحظهای به اطلاعات مالی |
| بهبود کیفیت اطلاعات مالی | – دقت بالا در دادهها – یکپارچگی و سازگاری اطلاعات – بهروزرسانی لحظهای گزارشها – قابلیت اطمینان برای حسابرسی |
| ارتقاء امنیت و کنترل داخلی | – رمزنگاری و کنترل دسترسی – جلوگیری و کشف تقلب – مسیر ممیزی شفاف – پشتیبانگیری و بازیابی دادهها |
| تسهیل در رعایت قوانین و مقررات | – مدیریت مالیات و گزارشدهی استاندارد – آمادگی برای حسابرسی داخلی و خارجی – انطباق با مقررات صنعتی |
| افزایش رضایت مشتری و سودآوری | – مدیریت دقیق موجودی کالا – خدمات شخصیسازیشده به مشتریان – تصمیمگیری استراتژیک برای افزایش سود |
نتیجهگیری
همانطور که دیدیم، سیستم اطلاعات حسابداری (AIS) فراتر از یک نرمافزار ساده حسابداری است. این یک سیستم جامع است که تمام اجزای مربوط به دادههای مالی و حسابداری یک سازمان را در بر میگیرد تا اطلاعات دقیق، بهموقع و قابل اعتماد را برای تصمیمگیرندگان فراهم کند. با استفاده از AIS، سازمانها میتوانند کارایی عملیاتی خود را افزایش دهند، کیفیت و امنیت اطلاعات مالی را بهبود بخشند و در نهایت به رشد و سودآوری پایدار دست یابند. درک عمیق از اجزای سیستم اطلاعات حسابداری و کاربرد AIS، برای هر مدیر یا حسابدار که به دنبال موفقیت در دنیای کسبوکار امروز است، حیاتی است.
اگر به دنبال خدمات مالی و مالیاتی حرفهای هستید، لیست بهترین رکتهای حسابداری در تهران را بررسی کنید.
سوالات متداول (FAQ)
سیستم اطلاعات حسابداری (AIS) چه کارهایی انجام میدهد؟
سیستم اطلاعات حسابداری (AIS) دادههای مالی و حسابداری را جمعآوری، ذخیره، مدیریت، پردازش، بازیابی و گزارش میکند. هدف اصلی آن ارائه اطلاعات دقیق و به موقع برای پشتیبانی از تصمیمگیری مدیریتی، ثبت و پردازش تراکنشهای مالی، تقویت کنترلهای داخلی و امنیت دادهها، و تسهیل گزارشدهی مالی و قانونی است.
مزایای استفاده از AIS چیست؟
مزایای AIS شامل افزایش کارایی و بهرهوری از طریق خودکارسازی فرآیندها، بهبود کیفیت و دقت اطلاعات مالی، ارتقاء امنیت و کنترلهای داخلی برای جلوگیری از خطا و تقلب، و تسهیل در رعایت قوانین و مقررات مالیاتی و حسابرسی است. همچنین میتواند به افزایش رضایت مشتری و سودآوری کمک کند.
اجزای کلیدی سیستم اطلاعات حسابداری کدامند؟
اجزای کلیدی سیستم اطلاعات حسابداری عبارتند از:
- افراد: شامل کاربران سیستم اعم از حسابداران، مدیران و کارکنان.
- رویهها و دستورالعملها: قوانینی که نحوه جمعآوری، پردازش و ذخیرهسازی دادهها را مشخص میکنند.
- دادهها: تمام اطلاعات مالی مربوط به تراکنشهای سازمان.
- نرمافزار: برنامههایی که برای مدیریت و پردازش دادهها استفاده میشوند.
- زیرساخت فناوری اطلاعات: سختافزارهایی مانند سرورها، کامپیوترها و شبکهها که برای اجرای سیستم لازم هستند.
